Op zoek naar Ibsen

Zaterdag. Ook hier boven Porsgrunn hebben de weergoden gekozen voor regen tijdens een groot deel van de afgelopen nacht. De vooruitzichten voor de rest van de dag zijn niet veel belovend. Mijn programma zal dan ook afgestemd worden op deze wisselvalligheid van het weer. 

Henrik Ibsen heeft op 20 maart 1828 hier in Skien het eerste daglicht aanschouwd. Uiteraard is de stad apetrots op alles wat er na zijn geboorte in het leven van hem geworden is. Hij werd één van de grondleggers van het modernisme in de theaterwereld en behoort later tot de meest invloedrijke toneelschrijvers aller tijden. Peer Gynt, één van Ibsens bekendste en meest opgevoerde toneelstukken, muzikaal bewerkt door Edvard Grieg, zal voor mijn meeste blogvolgers bekend in de oren klinken. Dat de stad Skien trots is op hun vroegere burger vindt zijn weerslag in het al lange tijd hebben van het Ibsenmuseum op de plek waar Ibsen zijn jeugdige levensjaren heeft doorgebracht. Maar wat blijkt nu, het gedateerde museum is gesloten in verband met een grondige renovatie. Heropening in 2028, ja je leest het goed. Daar hoef ik nu dus niet heen. Wel blijkt er in “Brekkeparken” iets terug te zien zijn over Ibsens leven, dus daar ga ik dan naartoe.

Aangekomen blijkt dat slechts een Ibsenstua te zijn, van waaruit park- en/of stadswandelingen georganiseerd worden rond het thema Ibsen. De rondleiding is slechts in het Noors, voor mij te ingewikkeld om te kunnen volgen. Ik vermaak me verder met het ronddwalen in het park dat voldoet aan de norm openluchtmuseum.

Het is weekend en de vakantie voor de kinderen is hier al lang begonnen. Tot mijn grote verbazing is er om 11.30 uur op een enkeling na nog niemand te zien.

De meeste historische houten bouwsels die in de afgelopen eeuw naar dit park verplaatst zijn, zijn nog op slot. Het varieert van woningen tot een boerderij, een smederij, een bakkerij en vroegere winkeltjes. Bij één stua, de “Tveitenstua”, daterend uit de 18de eeuw, zit een vrouw in de deuropening te breien. Op het muurbordje staat “Sigrunn’s Strikkerier”.

Ze nodigt mij uit binnen te komen en geeft me uitgebreid informatie over het leven in deze vroegere stua, die in 1910 naar Brekkenparken verplaatst is. Ze wijst mij op de prachtig bewerkte bedstee waar vroeger 4 à 5 volwassenen en kinderen in sliepen.

Zo klein, maar ik begreep dat men toen half zittend sliep. Men was bang dat als je ging liggen het bloed te veel naar je hoofd zou stromen en dat er een grote kans op overlijden was. Ook half zittend/liggend was de gemiddelde levensverwachting in die tijd niet veel hoger dan gemiddeld 40 jaar. Ging je niet dood aan het teveel aan bloed dat naar je hoofd stroomde, dan waren het wel andere ziekten waaraan men bezweek. Als detail wijst Sigrunn mij op een luik/raam aan de buitenzijde van de stua, dat geopend werd als een overledene uit de stua “gedragen” werd. De overige luiken/ramen bleven dan dicht als teken van rouw. De doden verlieten het huis nooit via de toegangsdeur.

In de andere openstaande stua zit een jonge dame klaar om stipt om 13.00 uur voor de aanwezige kinderen (7 in het totaal) een sprookjesachtig verhaal te declameren. De essentie van het verhaal in het Noors ontgaat mij, maar met haar manier van vertellen weet ze de fantasie van de kleintjes optimaal te prikkelen (zie video). 

Gedurende een half uur verandert het verhaal steeds van koers nadat een kind de dobbelsteen heeft mogen gooien. De worp bepaalt hoe het verhaal verder verloopt. Ik geniet van de sfeer, de kinderen en hun ouders van de story. Uiteindelijk loopt het sprookje goed af, afgaand op het applaus dat klinkt.

Ik vervolg mijn parkverblijf met een bezoek aan het Telemark Museum. Ook hier een nieuw gebouw geplaatst naast het oude museum. Alle gebruiksvoorwerpen die door de eeuwen heen verzameld zijn in Telemark, zijn hier smaakvol en overzichtelijk met een korte toelichting tentoongesteld. 

Uiteindelijk heeft Skien mij dus niet het vooraf verwachte inzicht gegeven in het leven van Henrik Ibsen, toch kwam ik hem in verschillende hoedanigheden tegen. Kartonnen versie van hem in de hal van het museum, standbeeld in het park en het dodelijke recept, ten gevolge waaraan hij waarschijnlijk in 1906 tijdens een hartaanval overleden is. 

Terug op de camping constateer ik dat er vandaag wel heel veel regen gevallen is. Op veel plaatsen staan plassen water, gelukkig staat mijn tentje op een lichte verhoging. In de tent is niets van al die gevallen regen terug te zien. Opnieuw een reden om tevreden de nacht in te gaan als besluit van mijn weekje solo-reizen in Noorwegen. Vanaf morgen verblijf ik in Stange bij onze vriendin Gemma, waar ook Laetitia zich de komende week aansluit. Wat we in die komende twee weken beleven, daar maken we ons eigen verhaal van dat we aan elkaar vertellen. Met morgen nog 270 kilometers te rijden komt hiermee dit reisverslag voor jullie ten einde. Het was leuk om mijn belevenissen met zoveel volgers te delen en dank voor jullie vriendelijke reacties.  

(Zie video’s)

Ik zie Henrik Ibsen denken: “wat jij met je verhalen?”